Program Partii Razem dla nauki w pigułce
„Kolejne rządy głodzą polską naukę" — tak zaczyna się rozdział o nauce w Deklaracji programowej Razem. Nie jest to przenośnia: w 2024 roku krajowe nakłady na badania i rozwój wyniosły 1,41% PKB i realnie spadły względem roku wcześniejszego, podczas gdy średnia unijna sięga 2,24%, a Niemcy i Szwecja przekraczają 3%. Razem stawia sprawę wprost: nakłady na naukę mają docelowo dojść do 3% PKB rocznie, a finansowanie badań ma być stabilne i przewidywalne, nie sklejane z roku na rok. Poniżej artykuły, które rozkładają ten postulat na liczby — od udziału w PKB po wskaźnik sukcesu w konkursach grantowych.
W konkursach Narodowego Centrum Nauki finansowanie dostaje dziś kilkanaście procent wniosków — reszta dobrych projektów ląduje w koszu z braku pieniędzy, nie z braku jakości. Nawet wiceminister nauki mówi, że wskaźnik sukcesu powinien sięgać 25–30%. Razem chce zapisać to w ustawie: co najmniej jeden na cztery projekty ma otrzymać wsparcie, a granty mają być dodatkiem do stabilnego finansowania, nie jego podstawą.
„Kolejne rządy głodzą polską naukę” — to nie metafora, tylko opis budżetu. W 2024 roku nakłady na badania i rozwój wyniosły w Polsce 1,41% PKB i realnie spadły, choć średnia unijna to 2,2%, a Szwecja i Niemcy przekraczają 3%. Razem chce podnieść finansowanie nauki docelowo do 3% PKB rocznie i zerwać z polityką zaciskania pasa, która cofa całą gospodarkę.
